قوانين في الجبر التقليدي 1

 

قواعد عامة في المجموع

\begin{array}{*{20}c}   {\sum\limits_{k = 1}^n a  = na} \hfill & {\sum\limits_{k = 1}^n {(a_n }  + b_n ) = \sum\limits_{k = 1}^n {a_n }  + \sum\limits_{k = 1}^n {b_n } } \hfill  \\   {} \hfill & {} \hfill  \\   {\sum\limits_{k = 1}^n {ca_n }  = c\sum\limits_{k = 1}^n {a_n } \quad } \hfill & {\sum\limits_{k = 1}^m {a_n }  + \sum\limits_{k = m + 1}^n {a_n }  = \sum\limits_{k = 1}^n {a_n } } \hfill  \\\end{array}

مجاميع قوة أعداد متتالية


\begin{array}{l}
\sum\limits_{k = 1}^n k  = \frac{1}{2}n(n + 1) \\ 
\sum\limits_{k = 1}^n {k^2 }  = \frac{1}{6}n(n + 1)(2n + 1) \\ 
\sum\limits_{k = 1}^n {k^3 }  = \left( {1 + 2 + 3 +  \cdots  + n} \right)^2  = \left( {\frac{1}{2}n(n + 1)} \right)^2  \\ 
\end{array}


\begin{array}{l}
\sum\limits_{k = 1}^n {k^4 }  = \frac{1}{{30}}n(n + 1)(2n + 1)(3n^2  + 3n - 1) \\ 
\sum\limits_{k = 1}^n {k^5 }  = \frac{1}{{12}}n^2 (n + 1)^2 (2n^2  + 2n - 1) \\ 
\end{array}


\begin{array}{l}
\sum\limits_{k = 1}^n {k^6 }  = \frac{1}{{42}}n(n + 1)(2n + 1)(3n^4  + 6n^3  - 3n + 1) \\ 
\sum\limits_{k = 1}^n {k^7 }  = \frac{1}{{24}}n^2 (n + 1)^2 (3n^4  + 6n^3  - n^2  - 4n + 2) \\ 
\end{array}


متسلسلة حسابية لها n حدا وحدها الأول a وأساسها d:


\sum\limits_{k = 0}^{n - 1} {(a + kd) = \frac{n}{2}} \left[ {2a + (n - 1)d} \right]

متسلسلات هندسية:

\sum\limits_{k = 0}^{n - 1} {ar^k }  = a\frac{{1 - r^n }}{{1 - r}},\quad (r \ne 1),\quad \sum\limits_{k = 0}^\infty  {ar^k }  = a\frac{1}{{1 - r}},\quad ( - 1 < r < 1)


\sum\limits_{k = 0}^{n - 1} {kr^k }  = \frac{{(n - 1)r^{n + 1}  - nr^n  + r}}{{(1 - r)^2 }},\quad (r \ne 1),\quad \sum\limits_{k = 0}^\infty  {kr^k }  = \frac{r}{{(1 - r)^2 }},\quad ( - 1 < r < 1)

 

متسلسلات توافقية

H_n  = 1 + \frac{1}{2} + \frac{1}{3} +  \cdots  + \frac{1}{{n - 1}} + \frac{1}{n},\quad \quad \sum\limits_{i = 1}^n {H_i }  = (n + 1)H_n  - n

\sum\limits_{i = 1}^n {iH_i }  = \frac{{n(n + 1)}}{2}H_n  - \frac{{n(n - 1)}}{4},\quad \sum\limits_{i = 1}^n {\left( \begin{array}{l}
i \\ 
m \\ 
\end{array} \right)H_i }  = \left( \begin{array}{l}
n + 1 \\ 
m + 1 \\ 
\end{array} \right)\left( {H_{n + 1}  - \frac{1}{{m + 1}}} \right)

 

متطابقات

 

x^n  - y^n  = (x - y)(x^{n - 1}  + x^{n - 2} y +  \cdots  + xy^{n - 2}  + y^{n - 1} ),\;n > 1

x^{mn}  - 1 = (x^m  - 1)(x^{m(n - 1)}  + x^{m(n - 2)}  + x^{m(n - 3)}  + .......... + x^m  + 1),\;\;m \ge 1,n > 1

x^n  - 1 = (x - 1)(x^{n - 1}  + x^{n - 2}  + x^{n - 3}  + .......... + x + 1),\;\;n > 1

 

في حالة x^n  + y^n فإن الصيغة تختلف حسب ما إذا كان n زوجي أم فردي.

إذا كان n عدد فردي فإن

x^n  + y^n  = (x + y)(x^{n - 1}  - x^{n - 2} y + x^{n - 3} y^2  - .......... - xy^{n - 2}  + y^{n - 1} )\;\;n > 1,

x^n  + 1 = (x + 1)(x^{n - 1}  - x^{n - 2}  + x^{n - 3}  - .......... - x + 1)\;\;n > 1,

إذا كان n عدد زوجي فإن


\begin{array}{*{20}c}
   {x^n  + y^n } \hfill & { = (x - y)(x^{n - 1}  + x^{n - 2} y + x^{n - 3} y^2  + .......... + xy^{n - 2}  + y^{n - 1} ) + 2y^n ,\;\;n > 1} \hfill  \\
   {} \hfill & { = (x + y)(x^{n - 1}  - x^{n - 2} y + x^{n - 3} y^2  - .......... + xy^{n - 2}  - y^{n - 1} ) + 2y^n ,\;\;n > 1} \hfill  \\
\end{array}


\begin{array}{*{20}c}
{x^n  + 1} \hfill & { = (x - 1)(x^{n - 1}  + x^{n - 2}  + x^{n - 3}  + .......... + x + 1)\,\; + \;2\;,\;\;n > 1} \hfill  \\
{} \hfill & { = (x + 1)(x^{n - 1}  - x^{n - 2}  + x^{n - 3}  - .......... + x - 1)\,\; + \;2\;,\;\;n > 1} \hfill  \\
\end{array}

متطابقة الفرق بين مربيعن

x^2  - y^2  = (x - y)(x + y)
 

متطابقة الفرق بين مكعبين ومتطابقة مجموع مكعبين

\begin{array}{l}
x^3  - y^3  = (x - y)(x^2  + xy + y^2 ) \\ 
x^3  + y^3  = (x + y)(x^2  - xy + y^2 ) \\ 
\end{array}


نظرية ذات الحدين, لأي عدد طبيعي n فإن

(x + y)^n  = \sum\limits_{k = 0}^n {\left( \begin{array}{c}
n \\ 
k \\ 
\end{array} \right)} x^{n - k} y^k ,\quad \quad \left( \begin{array}{c}
n \\ 
k \\ 
\end{array} \right) = \frac{{n!}}{{k!(n - k)!}}

 

حالات خاصة من نظرية ذات الحدين

\begin{array}{l}
(x + y)^2  = x^2  + 2xy + y^2  \\ 
(x - y)^2  = x^2  - 2xy + y^2  \\ 
(x + y)^3  = x^3  + 3x^2 y + 3xy^2  + y^3  \\ 
(x - y)^3  = x^3  - 3x^2 y + 3xy^2  - y^3  \\ 
\end{array}


\begin{array}{l}
(x + y)^4  = x^4  + 4x^3 y + 6x^2 y^2  + 4xy^3  + y^4  \\ 
(x + y)^5  = x^5  + 5x^4 y + 10x^3 y^2  + 10x^2 y^3  + 5xy^4  + y^5  \\ 
\end{array}


تعميم نيوتن لنظرية ذات الحدين لأي أس حقيقي r.

 


(x + y)^r  = \sum\limits_{k = 0}^\infty  {\left( \begin{array}{c}
r \\ 
k \\ 
\end{array} \right)} x^{r - k} y^k ,\quad \begin{array}{*{20}c}
{\left( \begin{array}{c}
r \\ 
k \\ 
\end{array} \right)} \hfill & { = \frac{{r(r - 1)(r - 2) \cdots (r - (k - 1))}}{{k!}}} \hfill  \\
\end{array}


حالات من متعددة الحدود

\begin{array}{l}
(a + b + c)^2  = a^2  + b^2  + c^2  + 2ab + 2bc + 2ca \\ 
(a + b + c + d)^2  = a^2  + b^2  + c^2  + d^2  + 2ab + 2bc + 2cd + 2da + 2ac + 2bd \\ 
\end{array}

بشكل عام

 (a_1  + a_2  +  \cdots  + a_n )^2  = \sum\limits_{i = 1}^n {a_i ^2 }  + 2\sum\limits_{i < j}^{} {a_i a_j }

متطابقات أخرى

 (a + b + c)^3  - (a^3  + b^3  + c^3 ) = 3(a + b)(b + c)(c + a)

 (a + b + c)^3  = a^3  + b^3  + c^3  + 3a^2 b + 3b^2 a + 3b^2 c + 3c^2 b + 3c^2 a + 3a^2 c + 6abc

 

متطابقة براغماهوبتا Brahmagupta والبعض يسميها متطابقة فيبوناشي Fibonacci

\left( {a^2  + b^2 } \right)\left( {c^2  + d^2 } \right) = \left( {ac - bd} \right)^2  + \left( {ad + bc} \right)^2

متطابقة المربعات الأربعة لأويلر (ناتج ضرب عددين كل واحد منهما مجموع لأربعة مربعات هو عدد على شكل مجموع لأربعة مربعات)


\begin{array}{*{20}c}
{(a_1^2  + a_2^2  + a_3^2  + a_4^2 )(b_1^2  + b_2^2  + b_3^2  + b_4^2 )} \hfill & { = (a_1 b_1  - a_2 b_2  - a_3 b_3  - a_4 b_4 )^2 } \hfill  \\
{} \hfill & { + (a_1 b_2  + a_2 b_1  + a_3 b_4  - a_4 b_3 )^2 } \hfill  \\
{} \hfill & { + (a_1 b_3  - a_2 b_4  + a_3 b_1  + a_4 b_2 )^2 } \hfill  \\
{} \hfill & { + (a_1 b_4  + a_2 b_3  - a_3 b_2  + a_4 b_1 )^2 } \hfill  \\
\end{array}

متطابقة لوبيج Lebesgue

\left( {a^2  + b^2  + c^2  + d^2 } \right)^2  = \left( {a^2  + b^2  - c^2  - d^2 } \right)^2  + \left( {2ac + 2bd} \right)^2  + \left( {2ad - 2bc} \right)^2

الحدوديات (كثيرات الحدود)

إذا كانت r_1 ,r_2 , \ldots ,r_n جذور الحدودية

f(x) = a_n x^n  + a_{n - 1} x^{n - 1}  + a_{n - 2} x^{n - 2}  + .......... + a_1 x + a_0 ,\;\;n > 1

وكانت

s_1  = \sum\limits_{1 \le i \le n} {r_i } ,\quad s_2  = \sum\limits_{1 \le i < j \le n} {r_i r_j } ,\quad s_3  = \sum\limits_{1 \le i < j < k \le n} {r_i r_j } r_k ,\quad  \ldots \quad s_n  = r_1 r_2  \cdots r_n

فإن

s_m  = \frac{{( - 1)^m a_{n - m} }}{{a_n }}

مثلا

r_1  + r_2  +  \cdots  + r_n  = \frac{{ - a_{n - 1} }}{{a_n }}

r_1 r_2  \cdots r_n  = \frac{{( - 1)^n a_0 }}{{a_n }}

كذلك في حالة حدودية من الدرجة الثالثة فإن

s_2  = r_1 r_2  + r_2 r_3  + r_3 r_1  = \frac{{a_1 }}{{a_3 }}


منشور بعض الحدوديات

\begin{array}{l}
(x + a_1 )(x + a_2 ) = x^2  + (a_1  + a_2 )x + a_1 a_2  \\ 
(x + a_1 )(x + a_2 )(x + a_3 ) = x^3  + (a_1  + a_2  + a_3 )x^2  + (a_1 a_2  + a_2 a_3  + a_3 a_1 )x + a_1 a_2 a_3  \\ 
\end{array}


\begin{array}{l}
(x + a_1 )(x + a_2 )(x + a_3 )(x + a_4 ) \\ 
= x^4  + (a_1  + a_2  + a_3  + a_4 )x^3  + (a_1 a_2  + a_2 a_3  + a_3 a_4  + a_4 a_1  + a_1 a_3  + a_2 a_4 )x^2  \\ 
+ (a_1 a_2 a_3  + a_2 a_3 a_4  + a_3 a_4 a_1  + a_4 a_1 a_2 )x + a_1 a_2 a_3 a_4  \\ 
\end{array}

 

علِّق

محتويات هذا الحقل سرية ولن تظهر للآخرين.
  • وسوم html المسموح بها: <a> <b> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <div> <span> <p> <br> <br /> <blockquote> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <h6> <img> <sub> <sup> <table> <tbody> <tr> <td> <hr>
  • LaTeX formulas are automatically converted into images.
  • Use [fn]...[/fn] (or <fn>...</fn>) to insert automatically numbered footnotes.
  • Use [# ...] to insert automatically numbered footnotes. Textile variant.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically. (Better URL filter.)
  • Images can be added to this post.

معلومات أكثر عن خيارات التنسيق

كلمة التحقق
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
انسخ محتوى الصورة مع مراعاة حالة الأحرف